7.1 Zbirni brojevi

Translate

AfrikaansAlbanianArabicArmenianAzerbaijaniBelarusianBosnianBulgarianChinese (Traditional)CroatianCzechDanishDutchEnglishEsperantoFinnishFrenchGermanGreekHindiHungarianIcelandicIndonesianIrishItalianJapaneseKazakhKoreanLithuanianMacedonianMongolianNorwegianPersianPolishPortugueseRomanianRussianScottish GaelicSerbianSlovakSlovenianSpanishSwedishTamilThaiTurkishUkrainianUzbekVietnamese

Zbirni brojevi

 

 

Deda Mika ima petoro unučadi – dva dečaka i tri devojčice. Ima i troje teladi i šestoro jagnjadi. Deda Mikini unuci vole životinje.

Njih dvoje su baš dobar tim.

Uz imenice koje označavaju skup mladih bića (unučad, telad, pilad, jagnjad, prasad) ili imenice koje označavaju skup bića muškog i ženskog pola stoje zbirni brojevi. Zbirni brojevi označavaju neki skup ili zbir i zato broj jedan nema zbirni broj. Za skup je potrebno imati bar dva pojma.

Dvoje, troje, četvoro, petoro, šestoro, sedmoro, osmoro, devetoro, desetoro

Evo tabele ostalih zbirnih brojeva:

 

 

Dvoje

Kolega

Troje

ljudi

Četvoro

dece

Petoro

unučadi

Šestoro

piladi

Sedmoro

učenika

Osmoro

teladi

Devetoro

braće i sestara

Desetoro

studenata

 

Reč ljudi je množina imenice čovek. Isto tako imenice brat i dete imaju nepravilnu množinu. Ona glasi braća i deca

Čovek – Ljudi ne ČOVECI

Dete – Deca ne DETETA

Brat – Braća ne BRATOVI

Uz zbirne brojeve obično idu zbirne imenice. To su imenice koje označavaju skup bića ili predmeta. Deo njih ima nastavak –ad i po tome su karakteristične.

P I L E + -ad = PILAD

U N U K + -ad = UNUČAD (Glas k je promenjen u č radi lakšeg izgovora.)

Ove imenice imaju svoju regularnu množinu: pile-pilići, unuk-unuci.

Pošto zbirne imenice označavaju više pojmova, uz njih stoji imenica u množini, ali ne u prvom, već u drugom padežu, genitivu množine. Već smo ga spominjali kada smo govorili o osnovnim brojevima.

 

Jednina Množina Zbirni broj /genitiv mn.
kolega kolege kolegA
student studenti studenatA
dete deca decE
unuk unuci unučadI

 

Da se podsetimo:

  1. Imenice muškog i srednjeg roda roda dobijaju nastavak –a ( troje kolega, studenAta, drugova);
  2. Imenicama ženskog roda dodajemo nastavak –e ( dece, braće);
  3. Zbirnim imenicama na –ad (ženski rod) i imenici ljudi dodajemo nastavak –i ( unučadi, teladi, ljudi).

 


Zbirne brojeve možemo upotrebiti i uz predmete sastavljene iz dva ili više delova.

Npr. tri para pantalona = troje pantalone

dva para naočara = dvoje naočara
Zašto su unuk i unuka unuci?

Muški rod je neutralan u srpskom jeziku i zato kada u grupi imamo osobe muškog i ženskog pola koristimo imenicu muškog roda u množini:

kolega+ koleginica= kolege,
profesor+ profesorka= profesori,
učenik + učenica= učenici,
plesač + plesačica = plesači,
unuk + unuka = unuci.

Leave a comment